Hulp bieden én aanvaarden; 5 tips voor leven in crisistijd

Aan helpende handen geen gebrek, maar waar zijn de hulpbehoevenden?, kopte het Parool op 1 april jl. Door de coronacrisis ontstaan er verschillende initiatieven, waarbij in dit geval Amsterdammers hulp kunnen bieden aan mede-Amsterdammers die kwetsbaar zijn, zeker in deze tijd van eenzaamheid, angst en verwarring. Ik ben zo’n hulpbehoevende moeder. Al vijf weken zit ik thuis met een meervoudig beperkt meisje, dat extra zorg nodig heeft. Haar opvang is dicht en de zorg voor haar komt nu grotendeels op ons neer. Ik vraag me dus oprecht af hoelang we dit gaan volhouden, Tegelijkertijd ben ik meer dan een hulpbehoevende moeder, ik kan namelijk ook een helpende hand bieden. Daarom vijf tips om deze corona-tijd goed door te komen. 

 

1. Wees eerlijk over je gevoelens

Iedereen merkt de impact van het wegvallen van de dagelijkse routine. Veel mensen werken een stuk minder dan anders, zien hun inkomen verdampen, hebben hun kinderen opeens veel meer om zich heen en andere mensen dan weer een stuk minder. We moeten oppassen voor een onzichtbaar virus met duidelijk zichtbare gevolgen. Het is heel logisch dat we bang en bezorgd zijn. Af en toe is het ook heel fijn om te merken dat je niet de enige bent met deze gevoelens. Het is bevrijdend om toe te geven dat je bang bent, want krampachtig doorgaan met een baksteen van angst in je buik kost heel veel energie. Zoek vertrouwde mensen op bij wie je je hart kunt luchten, daar zul je van opknappen.

2. Verleg je grenzen

Dit is een tijd waarin alles mogelijk is. Je moet opeens andere dingen doen dan anders, probeer dit dan ook gewoon uit. En dan merk je dat je kind een som goed hebt kunnen uitleggen. Dat je een project goed hebt afgerond, zonder al te veel hulp van je collega die normaal gesproken je vraagbaak is. Dat het je weer gelukt is om uit bed te komen en je huis op te ruimen, ook al vind je deze hele situatie ontzettend zwaar. Als moeder van een kind met een beperking heb ik geleerd om door te zetten, want soms is het ook gewoon niet anders. Als je weet waar je het voor doet, dan kun je toch meer aan dan je van tevoren denkt. 

3. Geniet van de kleine dingen

De dingen waar we normaal gesproken naar uitzien, zijn bijna allemaal afgelast. Van mooie muziek genieten tijdens een concert, een festival waar je met je vrienden naartoe zou gaan, samen uit eten om je 50-jarig huwelijk te vieren met je dierbaren… We gaan er vanuit dat die tijd waarin we dit allemaal kunnen doen weer zal komen. Maar nu lukt dat nog niet. Kijk dus naar wat wel mogelijk is en waar je ook blij van wordt. Bijvoorbeeld een kopje koffie in de zon, de vogels die fluiten in je tuin, de glimlach van je kind dat aandacht van je krijgt of een yogasessie in je eigen huiskamer. Deze kleine dingen zijn de brandstof waarop je het de komende weken kunt en moet gaan volhouden. 

4. Bied hulp

Deze situatie is uitdagend voor iedereen. Omdat er minder mogelijkheden zijn om elkaar te ontmoeten, gebeurt het soms dat we de ander uit het oog verliezen en niet zien waar die mee worstelt. Hierdoor kunnen mensen snel vereenzamen en het gevoel krijgen dat ze er alleen voor staan. Zoals de koning zei, kunnen we samen een rol spelen in het verslaan van het eenzaamheidsvirus. En dat kunnen we in onze eigen omgeving doen. Even een kaartje in de bus doen bij de buurvrouw die weinig naar buiten kan. Boodschappen doen voor mensen in je portiek die de deur niet uit kunnen omdat ze verkouden zijn. Een kaart sturen naar een vriendin die je normaal gesproken elke week zag. Het zijn heel kleine dingen die iedereen kan doen, waar je een ander een groot plezier mee doet. Onze dochter lag regelmatig in het ziekenhuis en op dat moment was het voor ons een lockdown in het ziekenhuis. Het was hartverwarmend dat vrienden ons boeuf bourguignon brachten in het ziekenhuis, dat ze voor onze andere dochter zorgden en dat de koelkast met boodschappen gevuld was nadat onze dochter was ontslagen. Dat wij gezien werden in die moeilijke tijd gaf ons veel kracht om door te gaan en onze aandacht te richten op onze dochter. 

5. Aanvaard hulp

We zijn het gewend om zelf onze broek op te houden. Er is de neiging om pas hulp te zoeken als het eigenlijk al te laat is. Maar waarom zou je niet het aanbod aannemen van de buren om eens in de week een maaltijd voor je te bereiden? Het is toch fijn als een vriend je even elke dag wil bellen om te vragen hoe het met je gaat? En het is prachtig om een kind dat jarig is en geen feestje kan geven toch te verwennen met een overvloed aan verjaardagskaarten. Er zijn blijkbaar in Amsterdam zoveel meer hulpbieders dan hulpbehoevenden. Maar als we nu erkennen dat we – niet alleen in deze tijd, maar eigenlijk altijd – als mensen zowel hulpbieders als hulpbehoevenden zijn? Laten we anderen helpen waar we dat kunnen, maar ook de hulp aanvaarden als die ons wordt aangeboden. Samen maken we elkaar sterker. In de Bijbel staat dat het zaliger is om te geven dan om te ontvangen. Maar ik zou willen zeggen dat het geven alleen kan bestaan bij gratie van het ontvangen. Gun het jezelf om hulp te krijgen. Want in de Bijbel staat ook: heb je naaste lief als jezelf. 

Hanna is de moeder van Jasmijn, die ernstig meervoudig beperkt is. Jasmijn heeft vaak in het ziekenhuis gelegen, waardoor Hanna zich realiseert dat ze eigenlijk al veel ervaring heeft met leven in een lockdown.

Wetenschapper Jorien steekt ouders van zorgintensieve kinderen een digitale hart onder de riem. Lees je mee?

hulp bieden

Een veilige basis is het belangrijkst

Eldiet de Groot is EFT-relatietherapeut en begeleidt ook stellen in haar praktijk met een zorgintensief kind: ‘Het kan niet anders dan dat veel zorgen invloed heeft op je relatie. Je hebt gewoon te weinig tijd voor elkaar. Alle aandacht en energie gaan naar je kind en je relatie komt tekort. Met als gevolg dat ouders eenzaam worden en elkaar gaan missen.’

Ze legt uit dat het logisch is dat je juist je partner verwijten gaat maken. Omdat hij of zij zo dichtbij staat, is een verwijt als “je doet niet genoeg” of “je scheept me op met een gehandicapt kind” snel gemaakt. ‘Zeker als je zo moe bent als veel ouders zijn,’ aldus Eldiet.
‘De kunst is om in verbinding te blijven, zodat je elkaars hand kunt vasthouden en er een veilige basis is om – opnieuw – te rouwen.’

Compassie

‘Je hoeft niet op dezelfde manier te rouwen, als je maar begrip en compassie hebt voor de gevoelens van de ander. Soms is “o, werkt het bij jou zo” al genoeg als erkenning. Ook kan het niet tegelijk rouwen een manier zijn om er samen mee om te gaan, omdat je er dan voor elkaar kunt zijn.’ 

Het allerbelangrijkste is dat je je veilig weet in de relatie. ‘Dat je weet dat je op je partner kunt rekenen als je hem of haar nodig hebt. Net als bij een ouder-kindrelatie moet er sprake zijn van een veilige hechting, een veilige basis.’ 

Verbinding krijg je door aandacht voor de relatie te hebben. ‘Je zult bereid moeten zijn om de zorg voor je kind tijdelijk aan een ander over te geven. Zodat je elkaar in de ogen kunt kijken, je behoeftes naar elkaar kunt uitspreken en kunt zeggen “ik mis je”. Want waar begrip is, kan de liefde weer gaan stromen.’

Moedig

Eldiet: ‘Tot een jaar of 12 is zorg voor je kind geaccepteerd. Als kinderen ouder worden, begint bij leeftijdsgenoten een proces van losmaken. Als dat bij jouw kind niet gebeurt, is er een nieuw verdriet, nieuwe pijn, omdat je opnieuw verwachtingen en illusies moet loslaten. Ik kan goed begrijpen dat partners elkaar dan kwijtraken, we zijn in onze samenleving niet zo goed in het omgaan met teleurstellingen.’ 

Daarom vindt ze alle stellen die hulp zoeken bij voorbaat moedig. ‘Het erkennen van alle gevoelens en de situatie waar ze vaak al jaren in zitten, is heilzaam. Soms heb je niet alleen hulp nodig in de vorm van een rolstoel of pgb-begeleiding, maar hulp van iemand die de relatie centraal zet. Bij een veilige hechting tussen de ouders, komt het hele gezin tot rust.’

 

Verder lezen, kijken en zelf doen?

Relatieredder
EFT staat voor Emotionally Focused Therapy. De therapie is ontwikkeld door de Amerikaanse relatietherapeut Sue Johnson en vormt de basis voor het werk van Eldiet de Groot. Houd me vast is de Nederlandse vertaling van Johnsons boek.

Met de billen bloot
Happy Couple is dé app voor stellen die dichter bij elkaar willen komen. Met de app kun je elkaar vragen stellen die je zelf misschien niet zo snel bedenkt. Ook over datgene waar je verdriet om hebt. Vind m in de Appstore of bij Google Play

Intieme film
Hoe red je het als stel met een gehandicapt kind? De film De wereld van Puck laat dat op een heel intieme wijze zien. De vader van Puck is regisseur en filmt 20 jaar zijn gezin. Maar zijn vrouw neemt ook de camera op om hém te interviewen. 

EFT

zichtbaar maken wat niet zichtbaar is

‘We hebben hier als ministerie ongelooflijk veel aan gehad en van geleerd’, vertelde Minister de Jonge over de werkgroep ‘Wij zien je Wel‘. Hij deed dat op het congres ‘Onderweg van overleven naar leven’ over de zichtbaarheid van kinderen met Zeer Ernstige Verstandelijke en Meervoudige Beperkingen (ZEVMB). Hij was vol lof over de opbrengsten, aanbevelingen, maar ook nadrukkelijk over de werkwijze van de werkgroep.

De werkgroep ‘Wij zien je Wel’ presenteerde de korte film ‘Wat Je Niet Ziet’. De film probeert zichtbaar te maken wat niet zichtbaar is. Waarom moet dat ZEER aan EMB worden toegevoegd? Wat maakt de roep van deze ouders anders dan bij een ander kind met ernstige en meervoudige beperkingen?

Wij zien je Wel

De ouders achter de werkgroep met de stichting 2CU als koepel trekken nu al een paar jaar aan de bel. Ze willen bij de hand genomen worden, zodat geen van hen ooit het gevoel hoeft te hebben er alleen voor te staan. Ze boeken successen met hun volhardendheid en maken hun kinderen én hun zorgen zichtbaar. En daar hebben we veel bewondering voor.

Kijk je mee naar het prachtige filmpje? (delen mag!)

Er zijn meer ouders die een hele grote stap extra zetten voor hun kinderen en zich door niets en niemand laten tegen houden. Bijvoorbeeld de ouders achter het schooltje Acato in Rotterdam.

 

 

 

 

Wij zien je wel