Als je zoon anders is, ben je samen eenzaam

Een verjaardagsfeestje laatst bij vrienden werd een drama. Zeb liep met zijn ziel onder zijn arm door de kamer. De aanwezige kinderen vonden elkaar en gingen samen spelen. Zeb leek alleen op de wereld. Hij kreeg geen enkele aansluiting en ik voelde me samen met hem zo eenzaam.

Buiten voetballen lukte niet, het ging te snel, te hard, te moeilijk. En van deze jongens in de leeftijd van 10 tot 12 jaar, kan ik geen ‘rekening houden met’ verwachten. Zeb weet dat ook, dus liep op een afstand wat rond.Hij kwam weer binnen en had één doel: naar boven, de slaapkamers van de jarige en zijn broers bezoeken. Een walhalla voor Zeb. Nerfgeweren in allerlei soorten en maten, Lego, allerlei ander speelgoed. Hij zou het heerlijk vinden dit te gaan bekijken, in zijn eentje, rustig zonder afleiding. Maar helaas, de eigenaren van de slaapkamers keurden dat natuurlijk niet goed: ’Overal afblijven en niet op onze kamers komen.’

Dat meespelen niet lukte met de anderen, en het Zeb verboden werd boven te zijn, maakte het voor hem en mij als moeder lastig. Begrijpen doe ik het zeker wel: een olifant laat je ook niet toe in je porseleinkast. Het doet me pijn, mijn schat nu te vergelijken met een olifant. Want dat is hij niet, maar in sommige opzichten ook weer wel.

Hij is motorisch onhandig en zijn frustratiegrens is laag. Plak deze aan elkaar en je hebt een onhandige olifant die het zonder foute bedoelingen toch kapot maakt. Bijvoorbeeld een Lego bouwwerk waar iemand zijn best op heeft gedaan, die Zeb alleen maar even wil bekijken. Per ongeluk drukt hij met zijn motoriek dan toch de muur omver, of alle kleine onderdelen eraf en ga zo maar door.
Dat ik ook niet kan garanderen dat Zeb niet honderd keer een nerfgeweer van de grendel haalt, maakt het lastig. Want dit is Zeb, ook al vertellen we héél duidelijk wat wel en niet mag of kan, we krijgen geen enkele garantie dat hij dit gaat toepassen in de praktijk. Als hij uit verschillende nerfgeweren mag kiezen, behalve die ene, lijkt er bij Zeb iets te gebeuren waardoor hij gefocust raakt op juist die ene. Of als je zegt: ‘met dit nerfgeweer mag je spelen, voorzichtig en niet achter elkaar de hendel overhalen’, dan hoor ik hoe de hendel toch honderd keer achter elkaar overgehaald wordt. Opdrachten, uitleg, directieven, ze beklijven niet, hoe duidelijk ook. Dat maakt Zeb onbemind.

eenzaam door zijn onvoorspelbaarheid

Tranen rollen over mijn wangen nu ik dit schrijf. De schat is zo puur, zo lief, zo mooi en zo onvoorspelbaar, onbetrouwbaar en grenzeloos. Dat Zeb zichzelf niet vertrouwt en anderen hem dus ook niet vertrouwen in hun slaapkamer, begrijp ik. Maar wat doet dat pijn.

Een ongeleid projectiel zijn op je 6e is een dingetje. Maar ik kan je zeggen dat je op je 12e nog vele malen meer verdriet en onbegrip voelt en meemaakt. Het is niet meer gepast, mensen verwachten dat je het nu toch wel weet en het aangeleerde toepast. En dat dit nou precies één van z’n enorme handicaps is en hij er ‘gewoon’ uit ziet, dat is zijn grote probleem.
En voor mij als ouder dus ook. Hoe kan ik 24 uur toezicht garanderen in deze wereld? Hoe, vertel het me, Ik heb geen enkel idee…Ik krijg kippenvel over heel mijn lichaam als ik denk aan alles wat fout kan gaan als we dit toezicht niet garanderen. Of het nou om een nerfgeweer gaat, een lego bouwsel, een hele pak hagelslag toch gebruiken bij het zonder toezicht maken van zijn yoghurt, ongepaste bewegingen maken, schelden, heil Hitler roepen in een oorlogsmuseum of gewoon toch een derde snoepje pakken. Welk onderwerp of gebeurtenis ook, ook al kent Zeb de regels en de gedachten erachter en is hij lief tot op het bot, we krijgen geen garanties. Nooit gehad en die zullen we ook nooit krijgen.

Zeb weet hoe het zit, ook hij heeft verdriet als hij toch weer iets gezegd heeft wat niet kan. Zoals in het oorlogsmuseum. Zeb kijkt vaak ’13 in de oorlog’ van Klokhuis, vindt het afschuwelijk wat er gebeurd is in de oorlog. Hij wil anderen geen verdriet doen en dan toch… toch heil Hitler roepen in een oorlogsmuseum.

Waarom? Wat kan ik doen als moeder? Ik weet het echt niet meer…